Wat is dementie?

De ziekte dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (syndroom), waarbij de verwerking van informatie door de hersenen niet goed meer werkt. De meest voorkomende vormen van dementie zijn de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie of een combinatie van deze twee. In Nederland lijden ruim 256.000 mensen aan dementie (1 op de 5). Hiervan zijn 12.000 mensen jonger dan 65 jaar. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd: van 10 procent bij mensen boven de 65 jaar tot 40 procent bij mensen boven de 90 jaar. Naar schatting stijgt het aantal mensen met dementie in Nederland tot meer dan een half miljoen in 2050.

Geheugenproblemen

Dementie is een progressieve aandoening. Naast geheugenproblemen kunnen mensen met dementie moeite hebben met taal, met ingewikkelde handelingen, met herkennen van mensen, dingen en situaties en met organiseren en plannen. Dementie gaat vaak samen met psychische problemen en/of gedragsproblemen, zoals angst, depressie of rusteloosheid. Het is een progressieve aandoening met een vaak sluipend begin en een langdurig en bij tijden grillig verloop met wisselende episodes van stabilisering en volgend verval. De ziekteduur, de ziektelast en de behoefte aan zorg en ondersteuning van mensen met dementie en hun naasten laten een grote variatie zien, tussen individuen onderling, maar ook gedurende de diverse ziektestadia. Tijdens het ziekteproces veranderen de hulpbehoeften van de dementiepatiënt en diens naasten sterk, bij de een sneller en heviger dan bij de ander.  Mensen met dementie en hun naasten hebben veel verschillende vormen van hulp nodig.

Dementie en zorg

Dementie heeft grote gevolgen voor zowel patiënten als directe naasten (mantelzorgers).
Het ziekteproces verschilt sterk per persoon maar is altijd een proces van achteruitgang, van verlies en rouw. Dementerenden raken hun zelfstandigheid kwijt en hun vermogens om op een vertrouwde manier hun leven te leiden. Mantelzorgers verliezen geleidelijk aan hun dierbare zoals die was en voelen zich verantwoordelijk voor de onophoudelijke zorg. Dit is zwaar en kan leiden tot overbelasting en depressie. Dementie is (nog) niet te genezen, maar kan wel behandeld worden met medicijnen en/of therapie om het ziekteproces af te remmen. Symptomen als depressie en angst kunnen hiermee verminderen. Ook goede ondersteuning aan patiënten en hun mantelzorgers kan het leven met de ziekte verlichten. Zo kan een vaste begeleider meehelpen de zorg goed te organiseren.
De zorgverleners werken samen in een netwerk en stemmen daarin informatie, voorlichting en hulp op elkaar af.

Voor goede dementiezorg gelden tien voorwaarden:

1.    zorgvuldig omgaan met patiënten;
2.    tijdige en duidelijke informatie verstrekken;
3.    signaleren én actief verwijzen;
4.    snelle en juiste diagnostiek toepassen;
5.    vaste begeleider en persoonlijk zorgplan inzetten;
6.    behandeling, hulp en begeleiding geven;
7.    activiteiten afstemmen op persoonlijke leefstijl en mogelijkheden;
8.    tijdelijke of volledige overname van zorg organiseren;
9.    veilig en vertrouwd laten wonen;
10. crisishulp bieden.